BEYNİMİZDEKİ 3 HORMON VE ÇILGIN İŞLEVLERİ

Vücudumuzda önemli işlevleri olan 3 temel hormon ve görevlerini gelin birlikte inceleyelim.

kaydet artık
SERATONİN

Seratonin beyin tarafından salgılanan bir hormon ve vücudun diğer kısımlarına iletilen bir nörosmitterdir.Sinir hücresinden aldığı elektrik sinyallerini bir diğerine aktararak beynin çalışmasında önemli rol oynar.Merkezi sinir sistemi ve bağırsak kanalında bulunur.Merkezi sinir sistemindeki seratonin hormonu ; uyku,iştah,cinsellik ,ruh hali ve hafıza gibi fonksyonları düzenlerken, midedeki seratonin hormonu ise sindirimi düzenler.Erkekler de kadınlara nazaran daha fazla seratonin bulunur.

seratonin

Seratonin bir mutluluk kaynağıdır.Seratoninin yeterli seviyede olması kişinin kendini iyi hissetmesini ve mutlu olmasını sağlar.Karbonhidratlar seratonin seviyesini artırarak kişinin uykusunun gelmesine neden olur.Seratonin seviyesinin düşüklüğü ise huzursuzluk,baş ağrısı,stres ve açlık belirtilerini ortaya koyar.Çocuklardaki hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı bu hormonun düşüşüne bağlıdır.Bu hormon düşünce asetilkolin adlı nörosmitteri artmaya başlar.Beyindeki kan damarları genişler,kan akışı hızlanır ve baş ağrısı başlar. Bu nedenle antidepresanların çoğu rüya görmeyi azaltır.Seratonin seviyesindeki artış asetilkolin üretimini  azaltmakta ve rüya görmeyi zorlaştırmaktadır.

Seratonini yükseltmek için en yaygın kullanılan ilaçlar;

1-SSRI(selektif seratonin gerialım inhibitörleri)’lerdir.Beyindeki sinir hücreleri tarafından seratonin geri alım yada geri emilimini bloke eden,beyne daha fazla seratonin bırakan ilaçlardır.

2-Triptanlar,seratonin üretimini aktive ederek ağrı aktarımında rol oynayan diğer nörosmitterlerin açığa çıkmasını engeller.Migren tedavisinde kullanılır.

3-MAOI(monoamin oksidaz inhibitörü),monoamin oksidaz seratonini parçalayan enzimdir.MAOI’ler seratonini parçalayan enzim miktarını azaltarak nöronları canlandırmak için seratoninin ihtiyacı olan zamanı çoğaltır.

Seratonin doğal yöntemlerle de artırılabilir;

1-Zengin triptofan içeren besinler tüketilebilir( süt,yoğurt,peynir,kırmızı et,yumurta,badem,kuruyemiş v.b)

2-B6,B9,B12 vitaminleri alınmalı.

3-Egzersiz yapılmalı

4-D vitamini açısından güneş ışığında vakit geçirilmeli

5-Stresten uzak durulmalı v.b

serotonin-dopamin
DOPAMİN

Dopamin,beynin birkaç bölgesinden  salgılanan bir nörosmitterdir.Seratonin gibi mutluluk hormonudur.Dikkat,kavrama,davranış,haz,hafıza,hareket,uyku,ruh hali ve öğrenme gibi davranışlardan sorumludur.Dopaminin bilinmesi gereken en önemli görevi haz alma duygusu sırasında salınmasıdır.Bu da madde bağımlılığının ana karakteridir.Sigara ve madde kullanımı sonucunda sinapslarda dopamin birikmesiyle ,haz birikmeside gözlenir ve o kişide maddeyi  tekrar kullanma arzusu oluşur.

Vücutta dopamin seviyesi düştüğü zaman tikler ve bağımlılıklar,parkinson hastalığı,duygulara yön verememe,dürtülerle hareket etme başlar.Bu nedenle psikopatların ve trafik canavarlarının kanında dopamin seviyesi düşük çıkmıştır.                                                                                                                                                                                                Dopamin seviyesinin yüksek olması rahat öğrenmeyi, odaklanabilmeyi,başlanan bir işi bitirebilmeyi ve motivasyonu sağlar.Ayrıca zihni berraklaştırarak uyanıklık getirir.

doopamin b hacı

Dopamini doğal yollarla artırabiliriz;

1-Egzersiz yapılmalı

2-Sağlığa zararlı yiyeceklerden uzak durulmalı

3-Dopamin seviyesini artıracak yiyecekler seçilmeli.(Muz bu seçim için en idealidir.Çünkü muz,dopaminin üretilmesinde rol oynayan tirozini içerir.Bunun gibi taze meyve ve yiyecekler dopamin üretimini artırır.

4-C vitamin alınımını artırabiliriz

5-Güneşte daha fazla vakit harcayabiliriz

 

Dopamin ve seratonin;  Bu hormonlar beyinde sinir potacılığı yapmaktadır.Sağlık açısından bu hormonlar yüksek seviyede tutulmalı.

Melatonin

Melatonin beyinde bulunan epifiz bezindeki pineolasit hücrelerinden salgılanır.Karanlıkta salgılanan bu hormon triptofan aminoasitinden elde edilir.Triptofan esansiyel bir aminoasit olup dışardan hazır alınması gerekir.Ayrıca bu aminoasit seratonin hormonunun salgılanmasında da rol oynar.Melatonin hormonu bir nevi biyolojik saat ritmini ayarlayan mekanizmadır.Tüm memelilerin beyninde bulunup uyku düzenini sağlar.

Karanlık ortamlar melatonin salgılanması için en uygun ortamlardır.Özellikle gece 23:00 -05:00 en ideal saat aralığıdır.Temel mantık ,pineolasit hücreleri ışığa duyarlıdır.Böylece ışık uyaran sistemlerin beyne ulaşmasıyla melatonin salgılanması durdurulur.Yapılan araştırmalara göre gece çeşitli nedenler sonucunda uyanık kalan bireylerin bazı hastalıklara ve kansere yakalanma riskinin daha fazla olduğu ortaya konmuştur.Çünkü melatoninin pek çok kanser türünde tümörün büyümesini  baskıladığı tespit edilmiştir.

That_Dreadful_Insomnia_by_Sheeyo-300x273
Melatonin

Yaş ile birlikte melatonin seviyesi de azalır.Yetersiz uyku,stres ve huzursuzluk v.b etmenler melatonin eksikliğinde ortaya çıkan septomlardır.Ayrıca elektromanyetik dalgalar melatonin üretimini engeller.Bu nedenle elektronik cihazların kişinin bulunduğu ortamda ya hiç yada prize takılı bi şekide olmaması gerekir.Melatonin hormonunu baskılayan bir diğer etmen ise sigara,alkol ve fazla kafein tüketimidir.Özellikle bebeklerde melatoninin varlığı çok önemlidir.İlk aylarda anneden alınan melatoninin ilerleyen yaşlarda da alınımına dikkat edilmesi gerekir.

Melatonini  doğal yöntemlerle artırabiliriz;

1-Melatonin içeren bitkiler tüketilmeli.(Papatya çayı,ayçiçeği,vişne,badem,rezene,anason,ceviz ve özelliklede vişne)

2-Dışardan melatonin takviyesi alınmalı

3-Triptofan içeren yiyecekler tüketilmeli.( portakal, böğürtlen, fıstık, ceviz, antep fıstığı Et, balık, peynir, muz, çilek, elma v.b)

Yazar Hakkında

Yorum Ekle